Group 5- Group 5: Re-thinking encroachment of streets

Re-wilding is a small-scale public space project in the historical social housing settlement of Winterslag, located on the outskirts of Genk. The project seeks to counter problems with street encroachment caused by lack of enforcement of urban regulation in the neighborhood. Situated in a context characterized by Flemish social housing typologies dating back to the 1940s, a cluster of families have appropriated part of the public space by transforming it to private parking outside their plot boundaries.

As the informal street-scape does not have formal boundaries between public and private, the physical divisions are produced by negotiations between residents and local authorities, resulting in encroachment on the streets, whereby the residents slowly alter the physical barriers marking their plots to take over parts of the street space. 

This development causes a multitude of problems for the residents, including decreased social interaction in the public sphere, informal voids with underdeveloped potential, and issues of formalizing the landownership. Accordingly, street encroachment leads to the degradation of the garden city as great heritage value.

With three different proposals of intervention, based on site mappings and interviews, we try to engage the locals into taking leadership and furthermore taking back their street in order to regain a manageable relation between private and public.


Group 4 – Rewilding by redefining

The social housing in the Krokusstraat is an ensemble of 8 buildings and 68 apartments. There are several challenges in this multicultural neighborhood of Winterslag: e.g. the lack of parking, storage and common spaces, even though the area in between the buildings is owned by the municipality and its usable by everyone it is only used as circulation and traffic area and in the green areas solely grass is growing and social interaction is lacking. 

Given those challenges the international student group of four is redefining in their project the public area by redesigning circulation pathways, parking area, storage spaces and introducing private areas to distinguish common public areas to allow social interaction and nature to grow. The result will be visible for a very short time until the next rain will erase it.

Group 3 – the Church

On the plot of the old neighbourhood Church is now a bus stop. Because of the continuous movement on the bus site, it is a place of rythm and continuity.  Also, the Church takes care of important moments in life.  The bus stop serves the mundane: the rituals of everyday life, going back an forth from work, meeting friends. The Church is made of brick, with small windows therefore feeling more enclosed. The bus stop is made of glass – you see everything that is going on. It are both public spaces, meant to serve people in the neighbourhood. Nowadays the Church is rarely used, whereas the bus stop is used many times throughout the day. Though the Church has a lot of benches, the bus stop only has one. People linger around waiting for the bus. Through adding a construction to the site this project makes it possible for people to connect with each other in a new way while they wait for the bus or for a ceremony in the church. The two worlds come together in a newly connected park.

Group 2 – the periscope

This project wants to establish a link between different worlds in the neighbourhood in Winterslag, seeing beyond a boundary/wall, using a self-build periscope. By taking pictures via the periscope the project aims to enable a reconnection with the horizon beyond the fenced gardens: some places are controlled, others wild, some surprising in nature.

Group 1 – Neighborhood Center

The neighborhood center presents as an opportunity to foster and deepen relations between the inhabitants in this low density residential neighborhood of Winterslag. It is also the starting point of the necklace forest surrounding the build environment. The neighborhood center is currently an introverted infrastructure with no relation to the lush forest and hidden from the inhabitants. Walls, fences, dense bushes and a vast array of built elements are used to assert private and public functions in the area which limits the possibility of engagement with the center and between neighbors.

After discussions and drawing activities with the youngest residents (6-8 year old) and their parents, it was evident the need for spaces to play and the interest in exploring nature, but als – mainly – to rest and sleep. Our aim will be to show the possibilities of integrating nature into the Center as a way for children to find a place to rest, reclaim the forest as a site for enjoyment and relaxation and, question the role of fences in the community.


Rewilding the garden city

The garden city of Winterslag in Genk (BE) consists of five settlements built between
1919 and 1950 for the coal mining company. Inspired by the international garden
city model, today, these settlements are protected as ensembles of great heritage
value. They are also home to many different cultural communities. Many houses have
been renovated and extended, but they still lack energy efficiency and adaptivity to
family dynamics. Public space is still abundant, but it resists a more differentiated
and collective use by its communities. Originally, the design of public space mainly
answered transportation needs. Different social groups were unambiguously allocated
to certain areas. This spatial and social model no longer corresponds with the reality
of contemporary life. Hence, these settlements face major challenges in both cultural
and ecological regard to become the sustainable and resilient cities and communities
we strive for today.
One strategy that can address both cultural and ecological diversity is embracing
actors who have been marginalised in the design of such over orderly public spaces.
We give an explicit role to nature and diverse cultural groups, allowing for diverse
appropriations of public space, and we call this activity ‘re-wilding’. By involving
the local community in the design process, we enhance opportunities for cultural
identification and collective use of public space. At the same time, re-wilding
strategies tackle environmental concerns by introducing a fundamental shift from
grey to green matter.
Workshop participants will build on research that focuses on identifying ‘green’
patterns of differentiated use of public space. Based on this, four international groups
of five students will prototype real-life ‘re-wilding’ interventions with and for the
inhabitants of Winterslag. These prototypes can be anything from (removing) a tile in
the pavement to flooding parts of the open space. Although ‘rewilding’ interventions
subvert the over orderly nature of garden cities, they are first and foremost a
means to encourage communities to gain control and responsibility of their living
After a kick-off event, students will take part in community life with local mentors as
their guides. All prototypes will be documented and presented at a closing event.

LP ‘De Tuimelaar’ (Hasselt)

De Tuimelaar is gelegen binnen het masterplan “Hollands Veld” en speelt met het idee een open-plan, open school te worden. Ze hebben hiervoor al de eerst stappen gezet. Zo maken de Scouts momenteel gebruik van de site, en wordt ook de turnzaal gedeeld met een lokale turnkring en Pilatesvereniging. Ook ‘de voetbal’ is uitgenodigd om op te site te sporten in de zomer. Ze worstelen echter een beetje met de grenzen van het openstellen, en zijn erg zoekende hoever ze hierin willen en kunnen gaan.

Verder heeft De Tuimelaar voor uitdaging gezorgd op het speelplein via een klim- en evenwichtsparcours, en hebben ze de noden van leerlingen bevraagd, net als de emoties van leerlingen met betrekking tot de speelplaats. Echter, de vertaling van deze ideeën, om de speelplaats nog meer belevingsgericht en vanuit het welbevinden in te richten, ontbreekt. Ze denken bijvoorbeeld ook aan buitenklasjes die ze willen integreren op deze plek.

Verder draagt de school het ecologisch principe hoog in het vaandel, en willen ze hun ideeën en vragen hieronder uitrollen. 

In dit live project gaan we op zoek hoe we hun noden en wensen vanuit belevingsgericht oogpunt mee kunnen faciliteren.

Begeleiding: Ruth Stevens, Liesbeth Huybrechts

Partner: De Tuimelaar

LP ‘Een park van parken – 50 jaar CCHA’ (Hasselt)

Dit jaar bestaat CCHA, cultuurcentrum Hasselt, een halve eeuw! 50 jaar CCHA wordt 5 maanden lang, van augustus tot december, groots gevierd met muziek, woord, dans, architectuur en circus. Voor één van de projecten slaan faculteit Architectuur en Kunst van UHasselt, Trage Wegen vzw, Stad Hasselt en CCHA de handen in elkaar: een Live Project. In dit Live Project, dat plaatsvindt van 19.09 tot en met 30.09, ligt de focus op de publieke, groene ruimtes en de trage wegen die CCHA omgeven (het stadspark, de parking, het Katarinaplein).

Masterstudenten Architectuur en Interieurarchitectuur verkennen samen met bewoners en organisaties deze omgeving, via wandelingen, interviews, schetsen, mappings en pitches. Hun verkenningen resulteren in één of meer ruimtelijke interventies waarmee ze specifieke verbindingen tussen het cultuurcentrum en haar omgeving onderzoeken. Bestaande en toekomstige trage (fiets- en wandel-) wegen en de vele groene plekken vormen de onderlegger om “het” stadspark te her-denken als een “park van vele parken”. 

Begeleiding: Liesbeth Huybrechts, Peter Princen

Partners: Cultuurcentrum Hasselt, Trage Wegen vzw, Stad Hasselt

LP ‘Informal Retail’ (Zolder)

de multiculturele markt op de voormalige mijnsite Zolder

‘Informal retail’ is een vorm van retail die tijdens Covid in Zuid-Afrika een enorme stijging kende. Het betreft retail waarbij mensen via een standplaats/kraam hun spullen ‘informeel’ gaan verkopen. In Kaapstad is het zo dat deze vorm van retail gedoogd wordt en dat er zelfs specifieke locaties voor geselecteerd worden, o.a. in de omgeving rond het ‘nieuwe’ station. Informal retail zal in academiejaar 22-23 het thema vormen van een parallelle ontwerpstudio tussen de opleidingen interieur aan de UHasselt fac ARK (BE) en CPUT (ZA). Als voorafname op deze parallelle ontwerpstudio wil het live project de potenties van informal retail onderzoeken als gemeenschapsvormende activiteit in Belgische context.
De tweewekelijkse multiculturele markt op de voormalige mijnsite van Zolder, is enerzijds een fenomeen op zich en trekt een publiek van ver buiten de gemeentegrenzen. Anderzijds is het vandaag nog één van de weinige linken tussen de mijnsite en de lokale gemeenschappen van verschillende origine in het residentiële weefsel – de cité’s- rond de mijn-site. De mijnsite heeft verder heel weinig betekenis in de lokale gemeenschap. Het live project onderzoekt of ‘informal retail’ een middel is om de lokale ruimtelijke en sociale verbanden met de voormalige mijnsite te versterken.

LP ‘Plan je wijk’ (Zwijnaarde – Gent)

De onderzoeksgroep Spatial Capacity Building werkt samen met Maat Ontwerpers aan de wijkstructuurschets Zwijnaarde, Pleispark en Schilderswijk in opdracht van de stad Gent. Een wijkstructuurschets is een ruimtelijk raamwerk voor de gewenste ruimtelijke ontwikkeling van een wijk op korte, middellange en lange termijn. Dit ruimtelijk raamwerk is opgebouwd uit 5 ruimtelijke concepten. 

Tijdens het live project gaan we inzoomen op één ruimtelijk concept, de parkstrip.

Locatie woonzorgcentrum Zonnebloem

Er loopt vandaag al een trage weg langs de achterzijde van woningen en het woonzorgcentrum Zonnebloem dat de verbinding maakt tussen de parking van de sporthal en het woonzorgcentrum. Een deel van de afscheiding van het woonzorgcentrum is ook al weggenomen waardoor er een aftakking is ontstaan van de trage weg. Recent werd de afsluiting hier weer gedicht omdat er werken aan de andere zijde van het woonzorgcentrum bezig zijn en er dus geen veilige doorgang meer mogelijk is. Het is niet uitgesloten dat na het uitvoeren van de werken de afsluiting opnieuw wordt geopend. 

De studenten onderzoeken wat deze ruimte kan opleveren als de volledige afscheiding wordt weggehaald en welke nieuwe verbindingen er tot stand kunnen komen. 

Hoe kan de ruimte van een trage verbinding transformeren tot een ontmoetingsruimte? Wat betekent zo een pocket park of ontmoetingsruimte in de parkstrip? Voor wie is deze ontmoetingsruimte? Hoe worden de verschillende belangen voor een ontmoetingsruimte op elkaar afgestemd?

Locatie buurtpark Hekers

In de omgeving van het buurtpark Hekers komen verschillende woonvormen samen: de verkavelingen in Ter Linden / Hekers, de sociale huisvesting in de Gemberstraat en een recent woonproject in Ter Linden ter hoogte van Wittebroodhof.

De wijkstructuurschets heeft oa als doel om toekomstige ontwikkelingen te sturen in een gewenste richting, dus ook de verdichting die nu al aan de gang is in Zwijnaarde. Bewoners zijn vaak terughoudend ten opzichte van verdichting, want het zorgt voor een transformatie van hun woonomgeving. 

Met het Live Project willen we testen hoe de wijkstructuurschets hier concreet kan worden gemaakt om zo het gesprek aan te gaan met de bewoners over verdichting. De studenten onderzoeken hoe de individuele woonwensen van de bewoners uit de verkavelingen overeenstemmen met de uitdagingen op vlak van klimaatverandering. Kan er een afweging worden gemaakt tussen individuele woonwensen en collectieve winsten?